هرس انگور در زمان اواخر پاییز (بعد از ریختن برگ ها) تا بهار (قبل از ظهور برگ های جدید) انجام شود.
![درخت, زمستان, زمین درخت, زمستان, زمین](https://drmbahmani.ir/wp-content/uploads/2023/10/PA071313.webp)
طبق گفته های گردو پالیز نهال، لازم به ذکر است که هرچه هرس زودتر انجام شود، رشد گیاه در بهار زود تر شروع می شود و هرچه هرس دیرتر صورت گیرد، ظهور گل ها و برگ ها در بهار نیز تا حدودی به تأخیر می افتد. به این ترتیب در مناطقی که سرمای بهاره ندارند می توان با جلو انداختن زمان هرس باعث شد که بوته انگور در بهار زودتر فعال و در نتیجه پیش رس شود. همچنین در مناطقی که در پاییز هوا زود تر سرد می شود و به اصطلاح فصل رشد کوتاه است، می توان با زود هرس کردن بوته های دیر رس، باعث شد که جوانه ها در بهار زودتر باز شوند و بدین ترتیب میوه ها فرصت کافی برای رسیدن روی بوته بدست آورند.
بر عکس دو حالت بالا، در مناطقی که دارای سرمای بهاره هستند باید هرس را تا حد امکان به تعویق انداخت تا جوانه ها در بهار دیر از خواب بیدار شوند و از خطر سرما محفوظ بمانند.
لازم به ذکر است که شاخه های بالغ و رسیده انگور می توانند در زمستان تا ۱۵ درجه سانتی گراد زیر صفر را تحمل نمایند ولی در بهار پس از اینکه حرارت به حدود ۱۰ درجه بالای صفر رسید و جوانه ها شروع به فعالیت و سبز شدن نمودند، قدرت تحمل آن ها به سرما بسیار کم می شود و حتی در سرمای ۱ الی ۲ درجه زیر صفر نیز از بین می روند. در بعضی از نقاط انگورخیز ایران مثل ارومیه در اکثر زمستان ها درجه حرارت بسیار پایین تر از ۱۵ درجه سانتی گراد زیر صفر است. لذا در این مناطق امکان دارد که حتی شاخه های بالغ و رسیده نیز در اثر سرما آسیب دیده و خشک شوند.
جلوگیری از سرما زدگی:
برای جلوگیری از سرمازدگی امر باید بوته انگور را طوری تربیت نمود که تنه و شاخه های میوه دهنده در نزدیکی سطح زمین قرار گیرند تا بتوان در زمستان آن ها را با خاک و یا کاه و کلش پوشاند و از سرما محافظت کرد. در تاکستان های آبی، اگر هرس به تعویق بیفتد (در اواخر زمستان یا اوایل بهار انجام گیرد) تا چند روز پس از هرس از محل قطع شاخه ها مقداری آب از گیاه خارج شود، این آب که مقدار آن گاهی نسبتا زیاد می باشد، نتیجه فعالیت ریشه بوده و دارای مقداری مواد غذایی است که گیاه آن را از خاک جذب کرده است.
به طور کلی یک بوته متوسط انگور می تواند در آخر فصل رشد ۲۵ تا ۳۰ شاخه که هر کدام دارای حدود ۳۰ جوانه هستند داشته باشد، در این حالت چنین بوته ای در آخر فصل رشد ۷۵۰ تا ۹۰۰ جوانه وجود خواهد داشت. این بوته معمولا در شرایط عادی قادر است حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ عدد از این جوانه ها را در بهار وادار به فعالیت کند و بقیه جوانه ها در این زمان از خواب بیدار نمی شوند. همین ۱۰۰ تا ۱۵۰ جوانه نیز در صورتیکه رشد کنند، فشار زیادی به بوته وارد خواهند آورد و در نتیجه خوشه ها کم رشد خواهند شد.
به این دلیل باید با انجام عملیات هرس، تعداد جوانه ها را به ۴۰ تا ۶۰ عدد تقلیل داد. تا ریشه بتواند به همه آن ها آب و مواد غذایی کافی برساند و رشد آن ها را تأمین نماید.
در این مورد باید متذکر شد که در انگور های ضعیف تر و نیز آن هایی که به صورت دیم کاشته شده اند، تعداد مناسب جوانه ۲۰ تا ۳۰ عدد و در بوته های قوی که آبیاری می شوند این تعداد تا ۷۵ عدد افزایش می یابد.
نکاتی که در زمان هرس باید رعایت نمود:
– در موقع هرس ابتدا باید پاجوش ها و تنه جوش ها قطع شوند.
– شاخه های مریض، آفت زده و خشک قطع گردند.
– شاخه هایی که رو به پایین رشد کرده اند، قطع گردیده و جوانه هایی که رو به بالا می باشند، نگه داشته شوند.
– در موقع قطع کامل یک شاخه باید دقت شود تا شاخه از نزدیک تنه قطع گردد. به طوری که تا حد امکان زائده ای روی تنه بافی نماند.
– در هنگام قطع کامل شاخه ها باید دقت شود که هرچه زاویه ای که شاخه با تنه تشکیل می دهد، باز تر باشد (به ۹۰ درجه نزدیک تر باشد) این شاخه قوی تر بوده و رشد بیشتری خواهد نمود، بنابراین باید از قطع آن ها خودداری گردد.
– چنانچه پس از چند سال عدم انجام هرس و یا برای کم کردن ارتفاع درخت، نیاز به هرس شدید باشد باید این کار را طی چند مرحله و در سال های متوالی انجام داد تا به تدریج درخت به 11 نکته ی مهم جهت هرس درخت انگور:
هرس درخت انگور، باید در زمانی انجام گیرد که درخت در خواب می باشد،البته باید هرس را متناسب با شرایط اقلیمی منطقه کاشت انجام داد،توجه داشته باشید هرس اصولی به افزایش باردهی کمک می کند.
درخت انگور یکی از درختانی است که سابقه کاشت طولانی دارد و معمولا در تمام کشور ها نسبت به کاشت آن اقدام کرده اند،نهال بعد از کاشت وارد فاز مراقبت می شود و این مسئله بسیار اهمیت دارد و باغداران باید به آن توجه ویژه داشته باشند یکی از فاکتور های اساسی در مراقبت از درختان انگور هرس زمستانه می باشد،که البته نیاز به تخصص دارد و باید با رعایت تکنیک های خاص باشد تا به درخت آسیب وارد نشود.
عمل هرس یعنی بریدن و یا قطع کردن شاخ و برگ خشک شده و کاذب،که این عمل به رشد مطلوب درختان کمک می کند در واقع برخی شاخه ها قدرت رشد شاخه های زایشی را کمتر می کنند و این در کاهش محصول تاثیر منفی خواهد داشت به همین منظور باغداران اقدام به هرس می کنند که البته هرس درخت انگور، در چند مرحله می باشد یکی از مهمترین هرس های درختان انگور هرس زمستانه می باشد که به رشد مطلوب و افزایش محصول سال آینده تاثیر می گذارد.
هرس زمستانه نیاز به ابزار مناسب دارد و توصیه می شود توسط افراد متخصص انجام گیرد،بوته هایی که هرس می شوند بسیار حساس بوده و باید کاملا اصولی انجام گیرد یعنی هرس مو از همه عملیات های دیگر باغداری بیشتر اهمیت دارد. هرس زمستانه انگور، هم به شکل دادن ظاهری درخت انگور کمک می کند و هم کنترل محصول و افزایش باروری را در پی خواهد داشت یعنی می توان گفت هرس علاوه بر تنظیم محصول سالانه در کیفیت و کمیت میوه ها نیز تاثیر گذار می باشد.
هرس درخت انگور
نحوه هرس زمستانه ی درخت انگور :
همانطور که اشاره شد هدف از هرس زمستانه انگور متفاوت می باشد که در نهایت منجر به تولید میوه هایی با کیفیت خواهد شد،هرس انگور در دو مرحله انجام می شود که در ادامه برای شما بیان می کنیم. ابتدا باید مرحله پاکسازی را که به هرس پاکسازی شهرت دارد انجام داد یعنی باید بعد از زمان ریزش برگ ها و دقیقا زمانی که بوته ها به خواب می روند،نسبت به حذف شاخه های مزاحم،آفت زده،کاذب و شکسته اقدام کرد. این نوع هرس معمولا پاییز ولی به جهت کسب نتیجه مطلوب تر زمستان نیز انجام می شود،البته بستگی به شرایط اقلیمی منطقه دارد در مناطق سردسیر توصیه می شود هرس در فصل پاییز انجام گیرد.
دومین مرحله هرس زمستانه هرس اصلی می باشد که توصیه می شود بعد از خطر سرمازدگی انجام گیرد. اواخر اسفند و اوایل فروردین مناسب ترین زمان برای هرس زمستانه نهالستان انگور می باشد،البته انجام هرس در این دو فصل به منطقه و شرایط اقلیمی بستگی دارد،در مناطق گرمسیر هرس زود تر انجام می شود.
هرس انگور، بستگی به رقم انگور،محل کاشت و رشد بوته دارد هر چقدر بوته گستردگی بیشتری داشته باشد به هرس زمستانه بیشتری احتیاج دارد،توجه داشته باشید که هر چقدر بوته ها شاخ های کمتری داشته باشند قدرت باردهی آنها افزایش پیدا می کند زیرا شاخ و برگ مواد مغذی را به خوبی مستقیما از ریشه دریافت می کنند.
میزان باردهی محصول انگور بستگی به نوع رقم انگور و شاخ و برگ آن دارد،توجه به هرس درخت انگور،در بازدهی مطلوب نهال تاثیر خواهد گذاشت،در هرس زمستانه شاخه های قوی تر حفظ شده و شاخه های ضعیف را حذف می کنند زیرا میوه های مرغوب و میزان بار با شاخه های قوی تر میباشد،درختان ضعیف رفته رفته دچار بیماری و آفات می شود و هرس می تواند در از بین بردن بیماری و آفات موثر باشد.
11 نکته ی مهم در زمان هرس درخت انگور:
در زمان هرس زمستانه انگور باید به نکات ضروری توجه ویژه ای داشت و همانطور که اشاره شد هرس باید توسط افراد متخصص انجام گیرد. و اما نکات مهم در خصوص هرس زمستانه درخت انگور به شرح زیر است:
*برخی جوانه ها جزو جوانه های میوه دار نمی باشد و عقیم به شمار می آیند که باید حتما نسبت به هرس آنها اقدام کرد.
*توجه داشته باشید که سیستم های مختلفی برای پرورش انگور وجود دارد به همین دلیل هرس نیز باید متناسب با هر نوع سیستم انجام گیرد.
*به قسمت های مختلف یک بوته جهت هرس باید توجه داشت از جمله قسمت های مهم،شاخه های اصلی،تنه و تاج شاخه های قدیمی می باشد.
*در زمان هرس زمستانه باید بین ریشه و اندام های هوایی تعادل برقرار نمود تا شاخه به تولید میوه بپردازند.
*هر چند حذف برخی شاخه های درخت انگور در هرس زمستانه موجب می شود در سال جدید خوشه های گل دار کمتر باشد اما به افزایش باردهی آن کمک می کند.
*توجه داشته باشید که کاشت درختان انگور باید در مناطق آفتاب گیر باشد تا در زمان هرس نیز با حذف شاخه های اضافی نور به تمام قسمت های دیگر نفوذ کند.
*اواخر پاییز تا ابتدای بهار زمان هرس انگور ؛ می باشد که همانطور که اشاره شد زمان دقیق آن بستگی به منطقه کاشت و شرایط آب و هوایی آن دارد.
*باید به این نکته توجه ویژه داشت که هر چقدر زمان هرس زودتر انجام گیرد رشد گیاه نیز در فصل بهار زود تر خواهد بود و در مقابل هرس زمستانه هر چقدر دیر تر باشد ظهور گل ها و برگ ها نیز در فصل بهار دیر تر خواهد بود،هرس زود تر برای مناطقی می باشد که سرمای بهاره ندارند که در چنین حالتی انگور فعالیت خود را سریع تر آغاز کند و باردهی آن نیز زود تر خواهد بود.
*در مناطقی که سرمای بهاره شدیدی دارند باید تا حد امکان هرس زمستانه را به تعویق انداخت زیرا شاخه ها تحمل سرمای بیش از اندازه را ندارند.
*در زمان هرس درخت انگور؛ باید شاخه هایی که به سمت پایین رشد کرده اند را هرس نمود و شاخه هایی که به سمت بالا کشیده شده اند را حفظ کرد.
*توجه داشته باشید که در زمان هرس اگر قصد این را دارید که از ارتفاع درخت انگور کم کنید باید هرس را در چندین مرحله انجام دهید.
شکل و اندازه دلخواه درآید.
az