مضرات کفگیر سیلیکونی؛ آیا کفگیر و ملاقه سیلیکونی بیخطر است؟
بسیاری از افراد میپرسند: «آیا کفگیر و ملاقه سیلیکونی واقعاً بیخطر هستند؟» واقعیت این است که سیلیکون گرید غذایی در صورت داشتن استانداردهای معتبر مانند FDA یا LFGB بهطور کلی غیرفعال، غیرسمی و ایمن است و در دماهای معمول پختوپز تجزیه نمیشود. با این حال، نگرانیها درباره کیفیت پایین برخی محصولات، وجود افزودنیها یا رنگدانههای غیرمجاز و خطرات بالقوه در دماهای بسیار بالا وجود دارد. به همین خاطر، در این مقاله میخواهیم در مضرات کفگیر سیلیکونی و نحوه انتخاب محصولات ایمن صحبت کنیم.
کفگیر سیلیکونی چه ترکیباتی دارد؟
کفگیر سیلیکونی از ماده پلاستیکی به نام «سیلیکون» ساخته میشوند، یعنی یک ماده مصنوعی از خانواده پلیمرها که پایهاش از سیلیکون (عنصر موجود در ماسه) و اکسیژن است. در سادهترین شکل، همین سیلیکون خالص بخش نرم و انعطافپذیر کفگیر و ملاقه را میسازد.
همچنین برای رنگ یا مقاومت بیشتر ممکن است رنگدانهها یا مواد تقویتکننده هم اضافه شود. زمانی هم که برای خرید کفگیر و ملاقه به فروشگاه لوازم خانگی و آشپزخانه در بازار شوش میروید، متوجه خواهید شد که دسته محصول اغلب از استیل یا چوب ساخته میشود.
آیا کفگیر و ملاقه سیلیکونی مواد سمی آزاد میکنند؟
بیشتر تحقیقات و منابع علمی نشان میدهند که کفگیر و ملاقه سیلیکونی استاندارد و با کیفیت از نوع «سیلیکون غذایی» اغلب در دماهای معمول آشپزی مواد سمی آزاد نمیکنند. همچنین هیچ ترکیبات خطرناکی مانند BPA یا فتالات در ساختارشان وجود ندارد. در چنین شرایطی، مضرات کفگیر سیلیکونی تقریبا نزدیک به صفر است.
سیلیکون غذایی اغلب پایدار، غیرواکنشی و مناسب تماس با غذا است و در محدوده دمایی استاندارد، حدود ۲۲۰ تا ۲۳۰ درجه سانتیگراد تجزیه نمیشود. همچنین ممکن است مقدار بسیار ناچیزی از مواد را آزاد میکند که در سطحی پایینتر از حد مجاز ایمنی قرار دارد.
اگر محصول از جنس بیکیفیت، با پرکنندههای نامرغوب یا رنگهای شیمیایی ساخته باشد باشد، ممکن است در دماهای بالا یا استفاده نامناسب مقادیر اندکی از برخی ترکیبات آزاد شوند. علاوه بر آن، برخی مطالعات جدید نشان دادهاند که در شرایط خاص و دماهای بالاتر ممکن است ترکیبات مضر سیلوکسان آزاد شوند. پس مهم است در خرید سرخ کن و لوازم سیلیکونی به کیفیت و برند محصول توجه کنید.
مضرات کفگیر سیلیکونی چیست؟
در ادامه به مضرات کفگیر سیلیکونی نامرغوب اشاره میکنیم:
احتمال آزاد شدن ترکیبات شیمیایی یا افزودنیها
اگر کفگیر سیلیکونی از سیلیکون درجه پایین یا بیکیفیت باشد، ممکن است حاوی پرکنندهها، رنگها یا افزودنیهای غیرغذایی باشد که در دماهای بالا تحت حرارت قرار گرفته و ترکیباتی آزاد کنند که به غذا وارد میشوند. این مضرات در لوازمی دیده میشود که استانداردهای گرید غذایی را ندارند. پس احتمال آزادسازی موادی در هنگام پختوپز افزایش مییابد، بنابراین انتخاب برند معتبر مهم است.
ساییدگی یا ریزش ذرات در صورت تماس با حرارت زیاد
سیلیکون استاندارد مقاومت حرارتی خوبی دارد، اما تماس مستقیم با حرارت بسیار بالا، شعله یا قرار گرفتن طولانی کنار اجاق میتواند باعث شکنندگی، سایش یا ریزش ذرات سطحی شود. زمانی که سطح آن دچار تغییرات رنگ، چسبندگی یا ترک شود، احتمال جدا شدن ذرات بیشتر میشود و ممکن است این ذرات در غذا مخلوط شوند یا کیفیت پخت را کاهش دهند.
جذب بوها و طعمهای قوی از غذا
سیلیکون بهدلیل ساختار مولکولی تا حدی میتواند بوها و طعمهای قوی غذاها را جذب کند؛ بهخصوص وقتی غذاهایی سیر، ادویههای تند یا سسهای قوی با آن تماس داشته باشند. حتی بعد از شستوشو ممکن است بوی قوی در سطح باقی بماند و در مصرفهای بعدی به غذا منتقل شود. این موضوع بیشتر در لوازم قدم دیده میشود.
تغییر شکل یا کاهش مقاومت حرارتی
اگر کفگیر سیلیکونی در دمای بالاتر از حد توصیهشده تولیدکننده قرار گیرد، ممکن است ساختار خود را از دست دهد. همچنین شاید نرم شود، تغییر شکل دهد یا مقاومت حرارتی آن کاهش یابد. این موضوع باعث میشود کارایی کفگیر یا ملاقه کم شده و زودتر مستعد خرابی شود. به همین دلیل از قرار دادن آن در گرمای مستقیم یا بیش از دمای مجاز پرهیز کنید.
ویژگیهای یک کفگیر سیلیکونی استاندارد و ایمن
در جدول زیر به مشخصات کفگیر و ملاقه سیلیکونی اشاره میکنیم:
|
ویژگی |
توضیحات |
|
جنس و متریال |
ساخته شده از سیلیکون مخصوص گرید غذای |
|
گواهی و استاندارد |
داشتن برچسبهایی ایمنی غذا مانند FDA یا LFGB |
|
مقاومت حرارتی بالا |
تحمل دمای معمول حدود ۲۰۰ تا ۲۳۰ درحه سانتیگراد |
|
غیرواکنشپذیری با غذا |
بهطور شیمیایی بیاثر و وارد نکردن مواد مضر به غذا |
|
سطح صاف و غیر جاذب |
سطح غیرچسبنده با امکان تمیز کردن راحت و سریع |
|
مقاومت در برابر لکه و بو |
مقاومت در مقابل رنگ یا بوی انواع غذاها |
|
یکپارچگی ساخت |
ساخت بدون درز برای جلوگیری از تجمع آلودگی و باکتری |
|
طراحی ارگونومیک |
دسته راحت، ضد لغزش و مناسب برای استفاده طولانیمدت |
چه زمانی باید کفگیر سیلیکونی را تعویض کنیم؟
زمان تعویض کفگیر سیلیکونی وقتی است که دیگر مانند روز اول سالم، تمیز و کاربردی نباشند؛ بهطور مشخص اگر شرایط زیر وجود داشتند، بهتر است سراغ محصولات جدید بروید:
- در سطح آن ترک، پارگی یا سایش واضح دیده شود.
- رنگش کاملاً تغییر کرده یا لکههای محو نشدنی گرفته باشد.
- بو یا طعم نامطبوع پس از شستوشوی کامل باقی بماند.
- انعطافپذیری خود را از دست داده و سفت شده باشد،
- قسمتهایی که تمیز کردنشان دشوار شده و ممکن است باکتریها در ترکها مخفی شوند.
در موارد فوق بهتر است آن را با یک کفگیر نو جایگزین کنید تا هم کارایی بهتر و هم ایمنی غذایی حفظ شود. همچنین ار قصد تعویض یا تهیه لوازم خانگی دیگی را دارد، خرید اسپرسوساز هم گزینه خوبی برای ایجاد یک تغییر در آشپزخانه است.
کلام آخر
درباره مضرات کفگیر سیلیکونی باید گفت که به خودی خود این ابزارها اگر از سیلیکون گرید غذایی و گواهی استاندارد داشته باشند، معمولاً در پختوپز روزمره مشکلی ایجاد نمیکنند و بیخطر بهحساب میآیند. با این حال، محصولات بیکیفیت ممکن است مواد افزودنی یا پرکنندههایی داشته باشند که در دماهای بالا احتمال دارد آزاد شوند. پس مهم است کفیر و ملاقه سیلیکونی را از برندها و فروشگاههای شناخته شده تهیه کنید.