یادی از مترجم بینوایان ویکتور هوگو؛ زنده‌یاد محمد مجلسی

من فقط چند مورد را از فرانسه به خاطر می آورم ، از جمله رمانی از ویکتور هوگو و بینوایان. رمانی که در ایران خواندم ترجمه ای از مرحوم هوئسنگلی موستان و بعدا عنایت الله شکی باپور بود و از طریق یکی از دوستانم در اوایل دهه هشتاد بود که علاقه زیادی به ویکتور هوگو پیدا کردم. انتشارات دنیای جدید کتابی است که در سال 2001 به بازار کتاب عرضه شده است. هفته گذشته ، وقتی خبر درگذشت آقای مجلسی را خواندم ، دلیلی نداشتم که بخاطر بیاورم تلاشی برای خوشحال کردن لحظه ای از زندگی ام با ترجمه کتاب و نویسنده مورد علاقه ام.

گذشته از چاپ در قالب نسبتاً خوب قالب بندی شده ، كتاب ترجمه ای فصیح و خواندنی داشت و مقدمه ای دقیق بر ترجمه به كتاب اضافه شد ، نه فقط ترجمه كتاب به هوگو و جایگاه وی در این زمینه. فرهنگ و جامعه فرانسوی و همچنین اهمیت رمان فقرا برای مخاطبان ایرانی مهم هستند.
من رمان فقرا را چندین بار به زبان فرانسه و توضیحات و تفسیرهایی را که برخی از نویسندگان در این کتاب شگفت انگیز در مورد تاریخ و فرهنگ فرانسه نوشته اند ، خوانده ام. علاوه بر این ، من تقریبا فیلم ها و سریال های ساخته شده از این کتاب را دیده ام و البته من و فرانسوی هنوز مردم فقیری را می شناسیم که ژان گابن در آنها نقش بهتری نسبت به بقیه آثار داشته است.

جالب اینجاست که بخشی از مرد بینوایان با بازی ژان گابن در بوردو تیرباران شد و راه پله بیرون دانشگاه كوزت خیلی به خانه من نزدیك است و افراد بصری در فیلمی كه نمایش می دهند وارد كوچه می شوند. باز هم شرکت من در کنار آنهاست و ناخودآگاه ارتباط عمیقی بین ما برقرار می کند تا بتوانم در فضایی که یکی از کتاب های مورد علاقه ام توصیف می کند عملی و ناخودآگاه باشم. از طرف دیگر ، سالن اصلی تئاتر بوردو ، جایی که سخنرانی معروف ویکتور هوگو در آن است ، نیز نزدیک ما است. (عکس پیوست) پارلمان فرانسه مدت کوتاهی محل برگزاری خود را در بوردو و آمفی تئاتر معروف خود را در پاریس برگزار کرد. اینجاست که ویکتور هوگو دوستی بین آلمان و فرانسه را مطرح کرد و خطاب به نمایندگان و دولت گفت که اگر آنها دوست مشترک نیستند ، انتظار جنگ های بیشتری را دارند. متأسفانه ، این پیشنهاد جدی گرفته نشد و دو جنگ خانه به خانه که جهانیان را سوزاند ، باعث کشته شدن هر دو کشور و مردم آنها علیه یکدیگر شد.

خبر مرتبط:  شعارزدگی بلای جان مجلس - مجله سلامتی ایران

من این نکات را بیان کردم تا به مخاطب اطلاع دهم که چقدر کارهای ویکتور هوگو و به ویژه فقرا را دنبال می کنم. جدا از داستان جذاب ، مهربانی ، مهربانی ، استقامت ، دوستی و عشق و دوستی ، شجاعت ، شفقت و گذشت ، بخشش و عظمت از یک سو و مفاهیم اخلاقی عمده مانند کینه ، حسادت و حسادت. انتقام و دشمنی ، حماقت ، دیکتاتوری و بی رحمی ، لجاجت با فقر و فحشا ، … از طرف دیگر.

گذشته از ترجمه این رمان ، بیایید به زندگی مجلسی نگاه کنیم که قطعاً ذوق ترجمه سایر آثار را داشت. آقای مجلسی در نوشتن مقدمه کتاب ، سعی کرد از مقدمه مفصل ایو گوهین بر رمان فقیران و زندگی و دوران ویکتور هوگو در اکتبر 1995 با درک زندگی آندره مورو و زندگی ویکتور هوگو ، که در سال 1956 منتشر شد ، استفاده کند. ، برای مخاطبان فارسی زبان. توانست تصویری نسبتاً مفید و مختصر ارائه دهد.
علاوه بر این مقدمه خواندنی ، اثر مهم دیگر آقای مجلسی شرح بسیار آموزنده کتاب در مکان های مختلف و به صورت پاورقی و لبه ها به عناصر مختلف تاریخی و فرهنگی است که ویکتور هوگو پیشنهاد کرده است.

این جنبه های زمانی و زمانی ممکن است برای برخی از مخاطبان فرانسوی زبان نسل امروز مبهم باشد و حتی در اینجا ، در ارائه رمان ویکتور هوگو ، برخی از ناشران سعی می کنند همان مضامین را بیان کنند ، اما با کمترین توضیح ، مخاطب بهتر است درک جغرافیا جنبه های سیاسی ، اجتماعی و فرهنگی رمان و شخصیت های آن.

خبر مرتبط:  روایت‌هایی از کابوس‌های تلخ «قند»

به عنوان مثال ، در صفحه 23 از جلد اول ، وقتی شخصیتی از داستان از 18 برومر نام می برد ، پاورقی مترجم توضیح می دهد: “روز بعد از بازگشت ناپلئون از مصر ، مجمع به سن كلو نقل مکان كرد و روز بعد وی پارلمان را به زور منحل كرد. و فرانسه را در جهت دیگری قرار داد. “بگذارید ذکر کنم ، در مورد این واقعه بزرگ نوشته شده است.

اینها همه جنبه هایی است که نشانگر اهتمام و وسواس مترجم در ارائه ترجمه نمونه ای و خواندنی از کتاب است.
خوشبختانه زندگی مجلس کامل بود. پیرمرد 90 ساله نمادی از تجربه غنی و پربار است و در هر زندگی طوفانی از حوادث کوچک و بزرگ را پشت سر می گذارد. البته او در این عمر طولانی توانست قسمت قابل توجهی از زندگی خود را صرف ترجمه و ترجمه برخی از آثار مهم ادبی جهان کند ، ایرانیان را با برخی از بزرگترین چهره های فرهنگ و هنر جهان آشنا کند و از این طریق بذرهایش را گسترش دهد. فرهنگ و انسانیت در کشور خود زیرا به نظر من کسانی که داستان خوب را با ترجمه خوب می خوانند این فرصت را دارند که با دنیای جدید آشنا شوند و در تار و پود اعتقادات خود وارد دنیای جدید شوند.

نکته آخر به دو ترجمه فارسی دیگر اشاره دارد که از رمان فقرا و مجلس فقید منتشر شده است. اولین بار توسط انتشارات نگا در اوایل دهه 1990 منتشر شد و دومی به عنوان یکی از بهترین مترجمان فرانسه در محمدرضا پارسایر با ترجمه فارسی توسط انتشارات هرمس در نظر گرفته می شود. تمام این تلاش ها نشان از قدرت و دوام شاهکار ویکتور هوگو و این واقعیت دارد که وی همچنان در ایران بسیار مورد تقاضا است و مترجمان هر روز سعی در استفاده از زبان فارسی با ترجمه های جدید دارند.

خبر مرتبط:  شناسایی ۲۴۳۴ بیمار و فوت ۲۱۲ نفر دیگر از هموطنان