استان ها

هشدار یک جامعه‌شناس در مورد افزایش مصرف قلیان در آینده

مجله سلامتی ایران/ تعطیلات خراسان استاد گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: مصرف قلیان جدی تر از سیگار است زیرا مصرف قلیان در جامعه بیشتر است و ممکن است بخشی از زندگی و خرده فرهنگ آنها در اقشار خاص جامعه باشد.

دکتر حسین اکبری در نشست خبری با موضوع هفته ملی بدون دخانیات با بیان اینکه امروزه مسائل اجتماعی و اقتصادی تاثیر زیادی بر سلامت دارد، گفت: تحقیقات نشان می دهد که 50 درصد مشکلاتی که سلامت مردم را تحت تاثیر قرار می دهد، ریشه در مسائل اجتماعی و اقتصادی دارد.

وی افزود: باید توجه داشت که سیگار از جایگاه اجتماعی بسیار قوی برخوردار است، بی توجهی به آن امکان مبارزه مناسب با پدیده سیگار را برای ما فراهم نمی کند. در دانش جامعه شناختی سیگار و اعتیاد آسیب اجتماعی محسوب می شود. این مشکل اکنون فراتر رفته و به عنوان یک معضل اجتماعی شناخته شده است. به همین ترتیب، باید توجه داشت که وقتی از یک معضل اجتماعی صحبت می کنیم، در واقع از مشکلات و معضلات صحبت می کنیم، گستردگی آماری آن به میزان قابل توجهی گسترش یافته و عوامل و پیامدهای اجتماعی بسیاری را به دنبال دارد.

اکبری بیان کرد: طی سال ها مطالعات جامعه شناختی مختلفی در مورد مصرف دخانیات در ایران انجام شده است. بر اساس مطالعات بیش از 7000 خانواده در مشهد در چند سال گذشته، الگوهای مصرف سیگار را شناسایی کرده ایم. یکی از این مدل ها نشان می دهد که مردان بیشتر از زنان سیگار می کشند، اما این تفاوت کم کم دارد از بین می رود. طبق بررسی های ما، 10 درصد از مردان و 8 درصد از زنان قلیان مصرف می کنند. بنابراین به نظر می رسد عامل جنسیت به عنوان یک عامل اجتماعی قوی بر این موضوع تأثیرگذار باشد.

خبر مرتبط:  دیدار نوروزی مدیرعامل سازمان منطقه آزاد انزلی با فرماندار شهرستان بندرانزلی

وی بیان کرد: الگوی دیگری نشان می دهد که افرادی که در مناطق کم برخوردار زندگی می کنند، افراد با تحصیلات کمتر و افراد با درآمد کمتر احتمال سیگار کشیدن دارند. طبق بررسی های انجام شده، افراد بی سواد و بی سواد حدود 12 درصد تنباکو را مصرف می کنند، اما این درصد حدود 5 درصد افراد دارای مدرک فوق لیسانس و دکترا است.

دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: سیگار به عنوان یک عامل بسیار مهم در ازدواج شناخته شده است. به این ترتیب مجردها، به ویژه آنهایی که در نتیجه طلاق تنها شده اند، بیشتر سیگار می کشند. علاوه بر این، جوانان دو برابر بیشتر از بزرگسالان سیگار می کشند.

اکبری با اشاره به رشد مصرف قلیان گفت: در مطالعات همواره از پاسخگویان خواسته می شود بگویند چه کسانی قلیان مصرف می کنند. حدود 40 درصد از افراد مورد بررسی گفتند که با اعضای خانواده قلیان مصرف می کنند. 28 درصد آنها با دوستان، 15 درصد با اقوام و تنها 12.5 درصد از آن استفاده می کنند. ما به عنوان جامعه شناس مصرف قلیان را یک پدیده اجتماعی می دانیم زیرا مصرف آن در حال تبدیل شدن به یک فرآیند خانوادگی است.

اعضای هیأت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد ادامه دادند: در بسیاری از خانواده ها وقتی افراد دور هم جمع می شوند، قلیان جزء ضروری تعامل این افراد با یکدیگر است. در تحقیقات خود از کسانی که قلیان مصرف می کنند پرسیده می شود که در کجا مصرف می کنند؟ در پاسخ به این سوال، 60 درصد از پاسخ دهندگان گفتند که در خانه قلیان مصرف می کنند. 14.5 درصد آنها در خانه دوستان، 11 درصد در کافه ها و بارها و 10 درصد در پارک ها و فضای سبز از آن استفاده می کنند.

خبر مرتبط:  وعده معاون وزیر کشور به نماینده بویراحمد، دنا و مارگون/ جمالی‌نژاد:شهرداری‌ها حمایت می‌شوند

اکبری گفت: یافته های این پژوهش نشان می دهد که مصرف سیگار به ویژه مصرف قلیان در حال تبدیل شدن به یک فعالیت جمعی، خانوادگی، تفریحی و اجتماعی است. یعنی افراد بیشتر با خانواده خود قلیان می خورند و زمان بیشتری را با هم می گذرانند; در واقع استفاده از قلیان به یک الگوی تفریحی برای آنها تبدیل شده است.

وی ادامه داد: از سوی دیگر هر چه به مناطق مرفه شهر نزدیک می شویم الگوی مصرف متفاوت است و دفعات مصرف قلیان از منزل بیشتر به سمت قهوه خانه ها و بارها می رود. زمانی که افراد جامعه نمی توانند اوقات فراغت خود را با فعالیت های سازنده پر کنند، مصرف قلیان رو به افزایش است.

یکی از اعضای هیئت علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: با توجه به شرایط کشور و مشکلاتی که گاها اوقات تعطیلات را به ویژه برای جوانان پر می کند، برای ما روشن است که مصرف قلیان در آینده بیشتر می شود.

اکبری افزود: اگر قرار است وارد بحث مبارزه با دخانیات شویم باید بدانیم در چه اقشاری، با چه ویژگی هایی، به چه شکلی و به چه دلیلی. وقتی در مورد سیگار کشیدن صحبت می کنیم، افراد سطوح مختلفی از سیگار کشیدن دارند. ما افرادی را داریم که به آنها مصرف کننده سنگین یا معمولی می گویند، مثلاً کمتر سیگار می کشند و بیش از 20 نخ در روز می کشند نسبت به افرادی که سیگار نمی کشند.

وی ادامه داد: مشکل سیستم ما در حوزه مدیریت آسیب های اجتماعی این است که به این تغییرات توجه نمی کنیم یعنی نمی توانیم برای همه این افراد نسخه بنویسیم و بخواهیم برای همه یکسان عمل کنیم. از این افراد.” این گروه ها از نظر سن، جنسیت، درآمد، اجتماعی و … متفاوت هستند. هر یک از این گروه ها الزامات خاص خود را دارند و برنامه مناسبی برای در نظر گرفتن این تنوع هستند.

خبر مرتبط:  ضرورت تبیین بیانیه گام دوم انقلاب در کلاس‌ درس دانشجویان

یکی از اعضای هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد گفت: عوامل مؤثر بر گرایش به سیگار عمدتاً در حوزه اجتماعی و اقتصادی است. وقتی با پدیده ای مانند سیگار کشیدن مواجه می شویم مشکل ساده ای نداریم. ما مسائل را به سه دسته ساده، پیچیده و پیچیده تقسیم می کنیم. مسائل ساده چیزهایی هستند که به راحتی می توان به آنها اشاره کرد، مسائل پیچیده دشوار است، اما می توان آنها را با احتمال تصور کرد و فرمول بندی کرد، اما در برخورد با مسائل پیچیده، ویژگی آنها غیرقابل پیش بینی است. مثلاً در تربیت فرزند، اگر مسیر خاصی را طی کنید، معلوم نیست که این کودک خوب رشد کند. مشکلات اجتماعی مشکلات پیچیده ای مانند سیگار کشیدن هستند. یعنی کپی کردن آنها آسان نیست; چون مشخص نیست کاری که انجام می دهیم تاثیر داشته باشد یا خیر، کاری که انجام می دهیم اثر عکاسی خواهد داشت.

اکبری خاطرنشان کرد: ماهیت مشکلات پزشکی و مهندسی عمدتاً پیچیده یا ساده است. مشکلات اجتماعی مشکلات پیچیده ای هستند، سیستم مدیریت ما معمولاً در دست پزشکان و مهندسان است و نسخه های پیچیده اغلب راه حل های پیچیده ای هستند. یکی از دغدغه های مهم در مناطق کم برخوردار مشهد، اوقات فراغت زیاد کودکان است و هیچ راهی برای گرفتن این انرژی از مردم وجود ندارد.

وی بیان کرد: در جامعه ای هستیم که از جنبه های مختلف اعم از اقتصادی و اجتماعی به مردم فشار زیادی وارد می کند و این تصور غلط وجود دارد که سیگار این فشارها را به شما کاهش می دهد.

انتهای پیام/