استان ها

سایه تیشه سدسازی بر جان دریاچه ارومیه

دریاچه ارومیه بزرگترین دریاچه داخلی ایران است که از اواسط دهه 1980 غرق شده است. در سال های اخیر این پهنه آبی احیا شده اما با زمزمه سدسازی در حوضه دریاچه مجددا هشدار داده شده است. کارشناسان آب بر ممنوعیت ساخت سد در حوضه بر اساس مصوبه مرکز احیای دریاچه ارومیه تاکید می کنند و از خطرات ساخت این سدها می گویند.

محسن موسوی خوانساری در گفت وگو با مجله سلامتی ایران وی با اشاره به نیاز آبی دریاچه ارومیه خاطرنشان کرد: منابع آبی و کاربری دریاچه ارومیه کاملا شناخته شده است و نیاز آبی این دریاچه بر اساس استانداردهای زیست محیطی 2.5 میلیارد مترمکعب است. بر اساس مصوبه کارگروه ملی حفاظت از دریاچه ارومیه در سال 1393 مقرر شد کلیه طرح ها اعم از پروژه های مطالعاتی و اجرایی متوقف شود. این دستورالعمل توسط معاون اول رئیس جمهور وقت ابلاغ شد. بر اساس این دستورالعمل به جز سد چراغ حکیم نباید هیچ سد اضافی در این منطقه احداث شود. این پروژه شامل سدهای نازلو و براندوجچای در ارومیه، سیمنه رود در بوکان و سد لیلنگاچا در آذربایجان شرقی است.

وی با اشاره به علت توقف اجرای این پروژه ها گفت: ساخت سدها متوقف شده است زیرا سد نیاز آبی را ایجاد می کند و حوضه ارومیه توانایی افزایش تقاضای آب و استفاده اضافی را ندارد.

این کارشناسان حوزه آب با اشاره به سدسازی در آب های دریاچه ارومیه گفت: اخیراً شرکت آب منطقه ای ارومیه جلساتی را با حضور نمایندگان مجلس برگزار کرده و بر اساس این جلسات در خصوص آب شرب بحث هایی مطرح شده است. نکته کلیدی این است که ساخت سد هیچ بهانه ای برای جلوگیری از ساخت سدهای دیگر در این حوضه مانند لیلانچای، باراندوزچای و سیمینه رود نمی دهد و ساخت این سدها از سر گرفته می شود.

خبر مرتبط:  کشفیات مواد مخدر در شهرستان قزوین 55 درصد افزایش داشته است

وی تاکید کرد: شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی مشکل آب شرب این مناطق را مدنظر قرار داده و درخواست می کند با اجرای روش هایی برای کاهش و مدیریت مصرف آب به آن رسیدگی شود.

موسوی بر لزوم توقف ساخت سد سیمنه رود و لیلانچای تاکید کرد و ادامه داد: اخیرا صحبت هایی از سوی مسئولان و نمایندگان شهرستان بوکان درباره ساخت سد سیمنه رود مطرح شده است. احداث این سد به معنای نابودی کامل دریاچه ارومیه است چرا که ظرفیت سد سیمینه رود 300 میلیون متر مکعب است.

وی با اشاره به اصول ستاد رنسانس دریاچه ارومیه برای احیای آن گفت: سیاست های مصوب کارگروه ملی حفاظت از دریاچه ارومیه در سال 1393 یک پروژه مهندسی است که برای احیای بزرگترین دریاچه داخلی کشور محاسبه شده است، اما ساخت و ساز نیست. یک راه عملی برای نجات این سدها از یک سو آب از مرز به سمت دریاچه ارومیه با هزینه های پرهزینه هدایت می شود و از سوی دیگر ساخت سد به عنوان یک پروژه عمرانی شنیده می شود. این تناقض باعث هزینه های اقتصادی غیرضروری و همچنین هزینه های زیست محیطی غیرقابل جبران می شود.

موسوی با اشاره به راه های موجود برای تامین آب شرب، گفت: تامین آب شرب از دو طریق امکان پذیر است؛ اولی استفاده از آب های سطحی است که به جای اجرای آن، تامین آب شرب چاه های منطقه توصیه می شود. توصیه نمی شود که آنها را بدون توجه به روش ها بلافاصله در دستور کار قرار دهید.

وی با اشاره به سهم آب های زیرزمینی در تامین آب شرب کشور گفت: در حال حاضر آب شرب کل کشور 50 درصد از آب های زیرزمینی و 50 درصد از آب های سطحی تامین می شود. در پایتخت 25 درصد آب شرب از طریق آب های زیرزمینی تامین می شود.

خبر مرتبط:  افتتاح و کلنگ زنی 2 پروژه برق رسان در شهرستان گتوند

این کارشناسان در حوزه تامین آب شرب ارومیه توصیه کرده اند: به موازات بهره برداری از سد شاهرچای برای تامین آب شرب ارومیه، خرید چاه کشاورزی و تبدیل آن به آب شرب نیز در دستور کار قرار گیرد. تاکید ما بر این است که با توجه به مشکلات فشار آب موجود و دریاچه ارومیه از سدسازی در محدوده ارومیه اکیداً خودداری شود.

موسوی بر فعالیت ستاد احیای دریاچه ارومیه تاکید کرد و افزود: ستاد احیای دریاچه ارومیه مجدداً با مدیریت آقای مخبر در دولت آقای رییسی شروع به کار کرده و رئیس جمهور نیز بر جدیت ستاد و دستورات قبلی تاکید دارد. در این ستاد تهیه شده است. هنوز پابرجاست. مشکل اینجاست که فشار بر نمایندگان مجلس برای ساخت سد بسیار زیاد است و این فشار باعث تسلیم شدن مدیران تجهیزات اجرایی و تاخیر در اجرای این پروژه ها می شود.

وی با اشاره به بحث آبخیزداری گفت: وزارت نیرو از اوایل دهه 1400 ساختاری به نام آبخیزداری را تدوین کرد. در دنیا بحث آبخیزداری به طور جدی مطرح شده است. مدیریت یکپارچه حوضه به این معنی است که هر تصمیمی در مورد تخصیص منابع و تخصیص مصرف آب باید مورد توجه و تایید مدیریت حوضه باشد. حوضه دریاچه ارومیه شامل سه استان آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کردستان است. پیشنهاد می کنم مسئولان این سه استان کشاورزی، آب و زهکشی، آب منطقه ای و صنعت دور میز جمع شوند و منابع و بهره برداری از حوضه آبریز را با توجه به اصول پایداری سیستم و پایداری زیست محیطی بررسی کنند.

خبر مرتبط:  یادبود یکصدمین سالگرد شهادت میرزا کوچک خان جنگلی در منطقه آزاد انزلی

موسوی در پایان بر لزوم برگزاری منظم جلسات کارگروه احیای دریاچه ارومیه تاکید کرد و اظهار داشت: 2.5 میلیارد متر مکعب آب دریاچه ارومیه به عنوان زیستگاه و آب حیات در منطقه تعیین شده است. آب تجدیدپذیر منطقه باید اصولاً محاسبه شود و محل استفاده از آن مشخص شود. در این صورت به اکوسیستم های پایدار و مناطق غنی دست می یابیم. معاون رئیس جمهور موظف است برای شفافیت بیشتر، فعالیت های مرکز احیای دریاچه ارومیه را با تشکیل منظم جلسات و ابلاغ مصوبات آن از طریق رسانه ها به مردم انجام دهد.

انتهای پیام/