علمی و پزشکی

بیمارستان‌های فرسوده و ایمنی‌سنجی که فراموش شد…

ایمنی بیمارستان های قدیمی، فرسوده، ناایمن و بیماران و کارکنان درمان؛ معضل دیرینه اتفاقات و نبود عزم جدی برای اصلاح بودجه هر بار فراموش می شود…

به گزارش مجله سلامتی ایران، این بار پس از ریزش فاجعه بار شهر آبادون و اعلام لیست غیرمجاز ساختمان های ناایمن با اعلام حریق، دوباره بحث ایمنی و کارایی این بیمارستان ها در مواقع بحرانی مانند زلزله مطرح می شود. .

پیش از این، بیمارستان هریس پس از زلزله هریس – ورجکن، ناتوانی بیمارستان نوساز سرپل ذهاب پس از زلزله کرمانشاه و همچنین انفجار در کلینیک سینا اثیر تهران و کشته شدن چند نفر از اهالی محل، آسیب جدی دیده بود. مشکل فرسودگی شغلی؛ نبود ایمنی و تجهیزات سازه ای و عدم نظارت و دقت کافی در ساخت بیمارستان های جدید جدی تر از دور زدن آسان است. البته در سال‌های گذشته بحث فرسودگی و ناامنی برخی بیمارستان‌ها به‌ویژه کارشناسان مدیریت بحران در بیمارستان‌های ارجاعی و پرتردد و مراکز درمانی و بیمارستان‌های کشور مطرح شده است. در زمان بحران به مجروحان کمک کنید و ممکن است آسیب ببینند، فلج شوند، ترسیده باشند، اما هنوز تصمیمی شتابزده و جدی برای تغییر وضعیت اتخاذ نشده است، اما ارزیابی کمی ایمنی بیمارستان ها انجام نشده است. بسیار جدی در اعتباربخشی بیمارستان ها برای چندین سال.

دکتر کر در تاریخ 25 آنلاین 1396 مدیر فعلی واحد حوادث و بلایای دانشگاه علوم پزشکی تهران و رئیس دفتر مدیریت ریسک بلایا وزارت بهداشت بود. علی اردلان در گفت وگو با مجله سلامتی ایران اعلام کرد: پس از ادغام برنامه اعتباربخشی با برنامه ارزیابی کمی، مطالعاتی در خصوص ایمنی بیمارستان ها در سال های 1392 و 1395 انجام شد که نتایج آن نشان دهنده ایمنی پایین تر بیمارستان های مورد مطالعه بود؛ اما در سال 1395، وضعیت ایمنی بیمارستان ها کاهش یافت. بنابراین در سال 1392 میانگین ایمنی بیمارستان های کشور با مطالعه 224 بیمارستان 34 درصد اعلام شد و در سال 1395 با تکرار این اقدامات در 421 بیمارستان، ایمنی کلی بیمارستان های شرکت کننده به 43 درصد رسید.

این در حالی است که به گفته عباس استادقی زاده، مدیر گروه حوادث و سوانح دانشگاه علوم پزشکی تهران، پس از سال 1395 متاسفانه مطالعه جامعی در خصوص ایمنی بیمارستان ها انجام نشده است، بنابراین در حال حاضر نمی توانیم آن را بررسی کنیم. ما در 1401 هستیم که وضعیت ما از نظر ایمنی بیمارستان 40 درصد است یا خیر.

در همان زمان چند سال پیش وزارت بهداشت تعداد بیمارستان های ناایمن را 70 درصد اعلام کرد و پیش بینی نمی شود که اکنون این تعداد افزایش چشمگیری داشته باشد.

در این راستا، دکتر. غلامرضا معصومی -عضو هیأت بهداشت و درمان در حوادث غیرمترقبه وزارت بهداشت در گفت وگو با مجله سلامتی ایران، وی در خصوص فرسودگی بیمارستان های کشور گفت: تا جایی که اطلاع دارم در بحث ساختار بیمارستان های کشور کارشناسی مهندسی و علمی جامعی انجام نشده است.

وی افزود: در این حوزه با دو مشکل مواجه هستیم. یک بخش برآورد فرسودگی شغلی بیمارستان است. به عنوان مثال، به نظر می رسد بیمارستانی با قدمت بیش از 50 سال در حال فرسایش است. بخشی دیگر به چک لیست اعتباربخشی بیمارستان و HSI (Hospital Safety Assessment) برمی گردد که عملاً خود ارزیابی بیمارستان است که بخشی از آن به بحث در مورد وضعیت سازنده و غیر سازنده بیمارستان ها برمی گردد.

12 سال سکوت در مورد ایمنی سازه های بیمارستانی

معصومی با بیان اینکه معمولا ارزیابی و ارزیابی بیمارستان ها در کل کشور انجام نمی شود، ادامه داد: بزرگترین دلیل آن این است که 12 سال پیش در وزارت بهداشت ارزیابی داشتیم که ایمنی را ارزیابی و بازسازی کنیم. سازه های بیمارستانی بیش از 6 هزار میلیارد تومان به آنها پیشنهاد شد که با نبود این بودجه مسکوت ماند. البته برخی از بیمارستان های کشور مانند بیمارستان شهید محمدی بندرعباس مورد بررسی قرار گرفتند و تصمیم به بحث در مورد مشکل ریست شد به طوری که هزینه ها آنقدر بالا بود که بیمارستان های جایگزین به نتیجه معقول تری رسیدند.

بیمارستان های نوساز ناایمن!

در عین حال، علاوه بر بیمارستان‌های فرسوده، بسیاری از بیمارستان‌های ناایمن را نیز ارتقا داده‌ایم. مثلاً در زلزله Vergecon-Harris، ما بیمارستان هریس را داشتیم، یک سال بعد از تولدش، مجبور شدیم بیماران خود را از زلزله تخلیه کنیم. یا در زلزله کرمانشاه بیمارستان امام خمینی (ره) را در منطقه داریم که بیش از یک سال است زایمان می کند اما در زلزله مشکلاتی وجود داشت.

وضعیت ایمنی بیمارستان ها از نظر سازه مناسب نیست

معصومی در مجموع با بیان اینکه وضعیت ایمنی بیمارستان های ما از نظر سازه مناسب نیست، گفت: به دلیل اینکه تعداد زیادی از بیمارستان ها قدیمی و فرسوده هستند و برخی از بیمارستان های جدید از نظر سازه از امنیت خوبی برخوردار نیستند. البته در این موارد مصداق تخلف داریم. مثل بیمارستان شهدای هفتم تیر تهران به دلیل اینکه در دولت قبل به عنوان بیمارستان سلطنتی ساخته شد، اما مهمتر از همه بیمارستان های قدیمی ما مثل فیروزگر بیمارستان هایی هستند که از نظر ساختار چندان خوب نیستند. در عین حال ساخت بیمارستان های جدید سازمان به دلایل مختلف از جمله بحث بودجه زمان زیادی می برد. مثلاً بیش از 15، 20 سال طول کشید تا بیمارستان هریس ساخته شود و وزارت راه و شهرسازی که متولی ساخت بیمارستان وزارت بهداشت بود، مسئولیت چندانی نداشت.

نیاز به ارزیابی ساختارهای بیمارستان های کشور وجود دارد

وی گفت: اگر واقعاً دغدغه سیستم مدیریتی کشور بحث ایمنی بیمارستان ها و مراکز درمانی است، باید ارزیابی درستی از وضعیت ساختارهای بیمارستانی ما انجام شود تا نظرات افراد در دسترس نباشد. به نظر نمی رسد استدلال های مطرح شده در زمان های اخیر مبتنی بر بررسی های کارشناسی باشد.

بحران زلزله برای بیمارستان ها

معصومی گفت: معمولاً در بیمارستان ها و مراکز درمانی کشور شرایط ایمنی خوبی نداریم. معصومی در خصوص کارایی بیمارستان های کشور در مواجهه با حوادثی مانند بحران و زلزله گفت: بیمارستان های ما از نظر سازه ای تقریباً در برابر همه بحران ها به جز زلزله مقاوم هستند. در 97 درصد کشور ما نقص دارد. البته باید توجه کنیم که با چه زلزله ای روبرو هستیم. اگر زلزله ای که مدام تجربه می کنیم کمتر از 5 راکتور باشد مشکلی ایجاد نمی کند. در زلزله بیش از هفت تا ۷.۵ ریشتر این می تواند پایان تهران باشد مثلاً چون وضعیت تهران تحرک چندانی ندارد و تخریب شهر بخصوص در مناطق مرکزی مجبور به تخلیه نیستیم. بیماران ما در خیابان ها و در نهایت بیمارستان های ما در آن زمان کارآمد نیستند.

وی ادامه داد: احتمالاً نکته اصلی این است که زلزله ای بین 5 تا 6.5 ریشتر داریم یعنی شهر همچنان می تواند ایستاده و به فعالیت خود ادامه دهد اما برخی از بیمارستان های ما در مضیقه و آسیب دیده اند. این تصور که کل بیمارستان ما با این نرخ ریشتر ویران خواهد شد یک تصور اشتباه است. نه در هیچ یک از ساختمان های ساخته شده در شهرها. دیوارها ممکن است شکسته شوند، ترک بخورند، خطرناک باشند، مواد ممکن است سقوط کنند.

برنامه ریزی بیمارستان ها برای ادامه ارائه خدمات در شرایط بحرانی ضروری است

معصومی گفت: بر این اساس در بحث های بحران، بیمارستان باید محلی باشد که مردم بدون توجه به اینکه بیمارستان کار می کند یا خیر، بیماران خود را به بیمارستان و جایگاه بیمارستان ببرند و بیمارستان باید هم برای مسائل و هم برای پتانسیل خود برنامه ریزی کند. ” ایجاد کردن. مثلاً وقتی بیمارستانی از امنیت خارج می شود، باید در محوطه بیمارستان خدمات ارائه کند و اگر وضعیت ایمنی آن در مواقع بحرانی همچنان مناسب است، در آنجا خدمات ارائه کند.

وی تاکید کرد: بر این اساس بعید است در این شرایط خدماتی را از دست بدهیم. بنابراین بیمارستان ها باید آمادگی داشته باشند که در مواقع بروز بحران برنامه های متفاوتی داشته باشند. مراقبت از بیماران بستری از جمله تخلیه اضطراری بیمارستان، ارائه خدمات به افراد در بحران. ما باید برای این موارد در بیمارستان ها برنامه داشته باشیم که آن هم تشخیص داده شده است. مدیریت بحران بیمارستانی بخشی از اعتباربخشی بیمارستان است، اما نمی تواند آماری ارائه کند که چند بیمارستان این برنامه ها را دارند و چند بیمارستان ندارند، اما اینها بخشی از اعتبارسنجی است.

استقرار بیمارستان های غیرمجاز ناایمن

اگر بیمارستان واقعاً ایمن نیست، آن را تخلیه کنید

معصومی در خصوص استقرار بیمارستان های ناایمن که از سوی سازمان آتش نشانی اخطار دریافت کرده اند، گفت: موضوع اعلام حریق کار درستی است و سیستم ایمنی شهر باید موضوع را اعلام کند. اما باید توجه داشت که زمانی که مسئولیت ایمنی شهر را بر عهده دارید باید مکانیزمی برای بازرسی ایمنی و ساختار شهر داشته باشید. ما نمی گوییم مراکز درمانی ایمن هستند، اما شایان ذکر است که اعلام رسمی که بیمارستان از نظر ساختاری ایمن نیست به معنای ترس مردم از مراجعه فردا به بیمارستان است. طرح چنین موضوعاتی چندان جالب نیست. به این دلیل که هیچ بررسی از سازه های بیمارستانی صورت نگرفته و این اظهارات بر اساس بررسی دقیق سازه نیست. مثلاً گفته شده که بیمارستان امام حسین (ع) بسیار قدیمی است و در نتیجه ایمن نیست. من اطلاع ندارم که تیم تخصصی و مهندسی وارد بیمارستان ها شده و خاک، بتن، سازه بیمارستان و … را بررسی کرده اند و هنوز چنین گزارشی دریافت نکرده ایم، اما باید و بعد اعلام کنیم که بیمارستان ایمن است یا نه

وی گفت: در نتیجه بررسی میکروسکوپی سازه اگر به این نتیجه رسیدیم که بیمارستان ایمن نیست باید ظرف چند روز تخلیه و درمان شود. اگر بیمارستان امن نباشد، جالب نیست، اما اجازه می دهیم سفر کند و بیمار بستری شود. چون از زلزله بعدی تهران کی خبر داریم؟ بنابراین باید به این بیمارستان فرصت داده شود تا تخلیه شود.

مشارکت قوی وزارت بهداشت در ساخت بیمارستان های جدید

معصومی در خصوص نظارت های لازم در ساخت بیمارستان های جدید گفت: عموماً وزارت راه و شهرسازی متولی ساخت بیمارستان است و معاونت منابع فیزیکی وزارت بهداشت بر روند کار نظارت دارد. اما بودجه در اختیار وزارت راه و شهرسازی قرار گرفت و چندان با وزارت بهداشت هماهنگی نکردند. پس از اتفاقی که برای بیمارستان‌های تازه‌ساز در زلزله رخ داد، اداره منابع فیزیکی وزارت بهداشت به بیمارستان‌های جدید در حال ساخت دسترسی قوی داشت و امیدواریم این امر به ما کمک کند تا از اشتباهات گذشته جلوگیری کنیم.

چالش های بازسازی یا جایگزینی بیمارستان های قدیمی

معصومی در خصوص تصمیم به نوسازی یا جایگزینی بیمارستان های فرسوده گفت: در گذشته از نظر بودجه و مشکلات مالی ساخت بیمارستان جایگزین مقرون به صرفه تر بود و در کشور بزرگتر شاهد این هستیم که بیمارستان ها به طور فزاینده ای جایگزین می شوند. بیمارستان امام خمینی (ره) که در حال ساخت بناهای جدید، شهدای تهران، تجریش، فیروزگر و…، بیمارستان باهنر کرمان است. این منطقی به نظر می رسد.

وی ادامه داد: با این حال ما باید دو مشکل را حل کنیم: اول اینکه چگونه بیمارستان جدید خود را بسازیم، آیا بیمارستان هریس و سرپل جهاب می سازیم یا یک بیمارستان محکم؟ بیمارستان‌های بزرگ اغلب این فضا را دارند، اما در حالی که برخی بیمارستان‌ها ممکن است این ظرفیت را نداشته باشند، عامل دیگر میزان مراقبت و اصرار است که با ساخت بیمارستان جدید، بیمارستان جدید به ساختمان قدیمی اضافه نشود.

معصومی گفت: یکی از نگرانی ها این است که در شهرهای بزرگ کمبود تخت بیمارستانی وجود دارد، بیمارستان جدیدی ساخته می شود اما بیمارستان قدیمی به کار خود ادامه می دهد. این به این معنی است که تخت تغییر نکرده است. این موضوع نیز باید مورد توجه قرار گیرد. در عین حال باید توجه داشت که در بحث های بودجه، اعتبارات کافی برای ساخت بیمارستان ها در نظر گرفته شده است. زیرا در غیر این صورت ساخت بیمارستان سال ها طول می کشد. بحث بودجه های سالیانه مهم است و این بودجه های ردیفی 100 درصد تعیین شده و بیمارستان ها بر اساس برنامه زمانی مشخص ساخته می شوند که متاسفانه هنوز این اتفاق نیفتاده است.

انتهای پیام/

مجله سلامتی ایران

جدیدترین اخبار روز پزشکی و سلامتی ایران و جهان را در وب سایت ما هر روز منتشر و گزداوری میشود.