حوادث

از مجرمان عکس بگیریم؟ – مجله سلامتی ایران

یکی از مواردی که همواره در شبکه های اجتماعی مورد انتقاد مردم قرار می گیرد و بعضا رسانه های خارجی نیز آن را پوشش می دهند، عکاسی از چهره مجرمان است. این تصاویر که معمولاً در هنگام بازسازی صحنه جرم یا در دادگاه ها گرفته می شود، دو سؤال اساسی را مطرح می کند: آیا عکاسی از مجرمان حق قانون و اخلاقی است؟ کشورهای دیگر چه قوانینی برای عکس گرفتن از مجرمان دارند؟

اسماعیل عباسی عکاس ارشد در گفت وگو با مجله سلامتی ایران به توضیح این سوالات پرداخته است که در ادامه صحبت های مرتضی فرازآبادی عکاس ارشد مطبوعاتی را نیز خواهید خواند.

عباسی می گوید: «مشکل ما این است که تعریف درستی وجود ندارد.
او ابتدا پیشنهاد کرد که تا زمانی که چیزی ثابت نشده است، نباید افراد را مجرم جلوه داد: به عنوان مثال در گذشته در آمریکا به طور کامل اجازه عکاسی از مجرمان در دادگاه وجود نداشت و به همین دلیل برخی از خبرنگاران به طور مخفیانه با خود دوربین می بردند و عکس می گرفتند. در کشور ما اما عامل جنایت امروز دستگیر می شود و فردای آن روز چندین بار او را در سایت های خبری دیده ایم!
این عکاس ارشد همچنین گفت: «عدم تعریف درست از مشکل، مشکلاتی ایجاد می کند؛ مثلاً در مورد سقوط هواپیمای C-130، این مشکل باعث شد خبرنگاران به داخل هواپیما بروند و عکس بگیرند، فقط پلیس می توانست. وارد صحنه شوید.” آنها دیدگاه متفاوتی نسبت به موضوع دارند.

تعاریف قانون با اخلاق مطابقت ندارد

همانطور که قبلا ذکر شد مشکل عکاسی از چهره مجرمان و صحت آن از دو منظر حقوقی و اخلاقی قابل بررسی است. از منظر حقوقی، قوانین کشور ما که از چهره مجرمان عکس می‌گیرد، باید به این سؤال پاسخ دهد که چه پروتکل‌هایی برای عکاس مطبوعاتی تنظیم شده است و از نظر اخلاقی، باید از حریم خصوصی افراد محافظت شود. و مجرمان می توانند بایدها و نبایدها را انتخاب کنند.

خبر مرتبط:  آغاز یک سریال جدید از فردا/ علی انصاریان در نقش پلیس

عباس اسماعیلی درباره این موضوع اظهار داشت: قانون گاهی با اخلاق ناسازگار و در مواردی خلاف اخلاق است.

او گفت: عکاسان می توانند آنچه را که چشم انسان در فضاهای عمومی می بیند، ثبت کنند.

این عکاس باتجربه ادامه داد: با این تعریف، عکاسی بسته به مکان های مختلف معانی مختلفی دارد؛ مثلاً من نمی توانم به خانه شما بیایم و عکس بگیرم، اما می توانم از پنجره خانه شما عکس بگیرم، حتی اگر برهنه باشید. هیچ مشکلی وجود نداشت و شاید هیچ تفسیری از آن وجود نداشت.

به گزارش مجله سلامتی ایران، انتشار تصاویر متخلفان هنگام بازسازی صحنه جرم و یا هدایت جرم در فضای مجازی و رسانه ها با انتقاد بینندگان و کاربران همراه است. اکثر این افراد بدون توجه به روال قانونی یا غیرقانونی نمایش فیلم و عکس مجرمان، ماهیت عمل را به طور فزاینده ای زیر سوال می برند. اما مشکل اصلی که عواقب درازمدت برای مجرم و اعضای خانواده وی خواهد داشت، دیدن چهره وی در این فرآیند و ضبط فیلم و عکس است.

کشورهای مختلف قوانین متفاوتی برای انتشار تصاویر متخلفان دارند. به عنوان مثال، در اردن، سازمان دیده بان رسانه دستورالعمل های حرفه ای و اخلاقی را ایجاد کرده است که به روزنامه نگاران و رسانه ها در مدیریت انتشار عکس های مجرمان و قربانیان کمک می کند. طبق این دستورالعمل ابتدا باید بین مظنون (شخص دستگیر شده)، متهم (فرد حاضر در دادگاه) و محکوم (فرد صادرکننده حکم قطعی دادگاه) تفاوت قائل شد. و ثانیاً ارزیابی تأثیر انتشار آن بر آگاهی عمومی و مزایایی که انتشار آن عکس داشته است تا قاعده اساسی تصمیم گیری در مورد انتشار یا عدم انتشار عکس مجرمانه را ارزیابی کند.

خبر مرتبط:  لغو پروازها و قطعی گسترده برق در پی بوران و یخبندان در آمریکا و کانادا

پروتکل خاصی وجود ندارد

مرتضی فرزآبادی، عکاس مطبوعاتی وی به مجله سلامتی ایران گفت: پروتکل خاصی در ایران وجود ندارد و هرگز به ما گفته نشده است که چگونه صورت را چک کنیم. عکاسان اغلب خطی روی چشمان متخلف می گذارند که هنوز با صورت قابل تشخیص است.

وی اذعان داشت: در حوزه عکاسی، رسانه ها ذوق زده شده اند، گاهی اوقات عکس مجرمانه را بررسی می کنند اما خبرگزاری دیگری را نه. عکاس هم سلیقه ای دارد. بستگی به حساسیت عکاس به سوژه دارد. مثلاً ما در شهر شطرنج بازی می کردیم، اما بعد از مدتی دیدیم که هدف از این کار این است که به این افراد بگوییم اراذل و اوباش و دیگر شطرنج بازی نکردیم. با این حال، خانواده و موانعی پشت این افراد وجود دارد، شما باید به نوعی به عنوان یک عکاس مدیریت کنید. متأسفانه حتی در مطبوعات نیز قانون مشخصی وجود ندارد که چه کسی را باید مقصر دانست.»

بر اساس این گزارش، انتشار تصاویر مجرمان، همانطور که گفتیم، شاید در گذشته های دور مشابه نباشد، آموزنده و منطقی باشد، اما امروزه تمرکز بر تصویر و دنیای پست مدرن در حال حرکت به سمت تصویر است. حرکت از رسانه در قالب انتشار فیلم و عکس از هر فردی و به عبارتی دروازه بانی آن تا حد امکان به درستی انجام شود.

پایان پابام